Gwaith cadwraeth ar fynydd Moelyci

Ebrill 2009

John Harold - Swyddog Cadwraeth - Canolfan Amgylcheddol Moelyci

Bydd llawer ohonoch wedi sylwi fod gwaith wedi dechrau ar gam nesaf y dasg o ddod â chynefinoedd rhostir mynydd Moelyci i gyflwr ffafriol.

Rydym yn falch fod cefnogaeth 'Black and Veatch environmental consultants' wedi ein galluogi i alw ar gontractwr sy'n arbenigo mewn cadwraeth i ymgymryd â'r gwaith o dorri'r llystyfiant ar y rhostir ble mae eithin mân, Ulex gallii, wedi bod yn cymryd drosodd, yn bennaf ar lethrau deheuol a gorllewinol y mynydd.

I reoli'r eithin mân, a'i rwystro rhag trechu'r grug a'r llus, mae'n rhaid i ni dorri'r llystyfiant i roi cyfle i'r grug ddal yr eithin, ac yna defnyddio'r tir sydd wedi'i dorri ar gyfer pori.

Rydym yn gweithio â phorwyr lleol i sicrhau fod gennym dda byw sy'n addas ar gyfer y mynydd - mae rhai o ferlod y Carneddau bellach ar y safle - anifeiliaid gwydn sy'n ffynnu yn yr amodau hyn.

Mae Moelyci'n cyd-weithio'n agos â staff lleol a swyddog maes Cyngor Cefn Gwlad Cymru i sicrhau adferiad parhaus y rhostir ucheldirol arbennig hwn yn dilyn tân trychinebus 2003. Mae dynodiad Moelyci fel Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac Ardal Gadwraeth Arbennig yn cydnabod pwysigrwydd cynefinoedd a bywyd gwyllt y mynydd.

Yn enghraifft dda o'i fath, mae'n rhostir ni'n cynnal rhywogaethau carismatig o fywyd gwyllt: mae'r rugiar goch, yr ehedydd, clochdar y garreg, crec yr eithin, pibydd y waun, y llinos, a'r gog yn bridio ar y mynydd. Y rhywogaeth brinnaf a geir ar y mynydd yw'r gwyfyn Ton Gwynedd, Idaea contiguaria brittaniae. Mae'r gwyfyn bychan swynol hwn yn endemig i rostir ucheldirol yng ngogledd orllewin Cymru, ble y ceir cofnod ohono mewn rhyw ddwsin o safleoedd yn unig - mynydd Moelyci yw un o gadarnleoedd y rhywogaeth hon.

Bwriad ein rhaglen reoli yw cynnal yr holl rywogaethau hyn drwy greu amodau addas ar gyfer rhostir cytbwys sy'n cynnwys grug, grug y mêl, llus a rhywogaethau nodweddiadol eraill, ac iddo strwythur o oedrannau gwahanol. Bydd y clytwaith o lystyfiant byr a thal hefyd yn lleihau'r posibilrwydd y bydd tanau gwyllt trychinebus yn digwydd eto.

Mae'r mynydd yn werthfawr i bobl leol, ac fe'i defnyddir ar gyfer cerdded, rhedeg, cael picnic, pigo llus, gwylio adar ac amrywiol weithgareddau tawel eraill. Gobeithiwn y bydd gwaith ein staff a'n gwirfoddolwyr, gyda chefnogaeth ein partneriaid, yn sicrhau fod y mynydd yn parhau i fod yn hafan i amrywiaeth eang o fywyd gwyllt a phobl.